cognitieve gedragstherapie

EMDR: eerste keus bij psychotrauma

Wat is EMDR?

EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Deze therapie, die in 1989 werd ontdekt door de Amerikaanse Francine Shapiro, werd in eerste instantie alleen toegepast bij het verwerken van eenmalige traumatische ervaringen. Denk bijvoorbeeld aan het meemaken van een overval, brand of natuurramp. De laatste jaren blijkt EMDR echter ook heel succesvol te zijn bij meervoudige, langdurige traumatisering. Zo zijn er goede resultaten behaald bij de behandeling van depressie na mishandeling of verwaarlozing in de jeugd en de behandeling van cliënten met een laag zelfbeeld of fobieën. Voor we de behandeling starten, zullen we uw klachten bespreken. Op basis van dit gesprek zal ik bepalen of EMDR voor uw specifieke problemen een geschikte behandelmethode is.

EMDR en onderzoek
EMDR is de meest geëvalueerde behandeling op het gebied van psychisch trauma. Meer dan 20 gecontroleerde onderzoeken hebben inmiddels aangetoond dat EMDR een effectieve en efficiënte behandelmethode is. In onder meer Amerika, Engeland en ook Nederland (GGZ-richtlijn) is EMDR de eerste keus bij psychotrauma.

EMDR; Psycholoog Oldenzaal

Hoe werkt het?

EMDR is een relatief kortdurende therapie, waarbij het niet nodig is om veel over het verleden te praten. Tijdens de behandeling wordt het informatieverwerkingssysteem in de hersenen gestimuleerd. De nare herinnering op zich blijft bestaan. U vergeet dus niet wat er is gebeurd. Wel wordt de heftige emotie die de herinnering oproept als het ware geneutraliseerd.

Tijdens de behandeling haalt u de herinnering voor de geest. Tegelijkertijd volgt u met uw ogen de lampjes op een lichtbalk. Het effect hiervan is dat de emotionele lading die verbonden is aan de herinnering sterk vermindert of zelfs verdwijnt.

Oogbewegingen of klikjes?
Er zijn therapeuten die niet werken met visuele, maar met auditieve stimulatie. In plaats van de lichtbalk (of een andere manier om de ogen heen en weer te laten bewegen) maken zij gebruik van een koptelefoon waarin klikjes te horen zijn. Ik werk met de lichtbalk, omdat ik heb gemerkt dat het verwerkingsproces met behulp van deze methode sneller verloopt. De herbeleving van de nare ervaring(en) is duidelijk minder sterk dan bij het gebruik van de koptelefoon. Alleen wanneer er een contra-indicatie is voor het gebruik van de lampjes (Bijvoorbeeld wanneer u last heeft van epilepsie), zal ik kiezen voor een auditieve behandelmethode.

Waar wordt EMDR voor ingezet?

EMDR is effectief bij

  • Eenmalige trauma’s

Van schokkende gebeurtenissen als een ongeluk, het overlijden van een dierbare, een verkrachting of een medische ingreep die u bewust heeft meegemaakt, kunt u nog heel lang last hebben. Klachten kunnen onder meer bestaan uit opdringende herinneringen aan de gebeurtenis (herbelevingen, flashbacks), nachtmerries, schrikreacties, zorgelijkheid, depressie, gevoelens van schuld of schaamte, onverklaarbare lichamelijke klachten en vermijdingsreacties.

  • Bij meervoudige of langdurige traumatisering

Hiervan is bijvoorbeeld sprake bij herhaald misbruik, mishandeling, pesten en emotionele verwaarlozing in de jeugd. De opeenstapeling van traumatische ervaringen leidt vaak tot negatieve kernovertuigingen, zoals ‘ik ben niet de moeite waard’, ‘ik ben een zwakkeling’ of ‘het is mijn schuld’. Dit is als het ware de conclusie die uit de ervaringen in het verleden is getrokken en van waaruit nog steeds wordt geleefd en gehandeld. Problemen die kunnen voorkomen na meervoudige of langdurige traumatisering zijn onder meer angst, stemmingsstoornissen, eetstoornissen, onverklaarbare lichamelijke klachten, depressie, gevoelens van schuld of schaamte, relatieproblemen en verslavingsproblematiek.

  • Negatief zelfbeeld

Een negatief zelfbeeld ontstaat meestal door een eenmalig trauma of door meervoudige of langdurige traumatisering. Door te focussen op de verwerking van uw traumatiserende ervaringen, kan deze negatieve kernovertuiging onderuit worden gehaald. EMDR kan hierin een belangrijke rol spelen. Als het gaat om meervoudige of langdurige traumatisering hoeft niet elke ervaring afzonderlijk te worden behandeld. De meest belangrijke ervaringen worden aangepakt, waarna andere soortgelijke ervaringen eveneens aan kracht verliezen. Wel zullen in dat geval meer sessies nodig zijn dan bij een eenmalig trauma.

  • Fobieën

EMDR is geen geschikte therapie als het gaat om fobieën zonder duidelijke achtergrond, zoals een spinnenfobie of hoogtevrees. Bij een fobie die is ontstaan door een aanwijsbare traumatiserende gebeurtenis is EMDR wel effectief. Denk bijvoorbeeld aan een fobie voor honden na een keer aangevallen te zijn door een hond, een stikfobie na een keer bijna te zijn gestikt na verslikking of een fobie voor autorijden na een ernstig auto-ongeluk.

  • Ook voor kinderen en adolescenten

Zo’n 80 procent van de kinderen die iets vreselijks meemaakt, verwerkt die ervaring op eigen kracht. Bij ongeveer 20 procent ontstaan er wel problemen door wat er is voorgevallen. Hoe ernstig deze zijn en hoe lang ze aanhouden, hangt onder meer af van de aard van de gebeurtenissen, hoe het kind daarvóór functioneerde, de leeftijd van het kind en de reacties van de ouders. Onverwerkte traumatische ervaringen kunnen in verschillende ontwikkelingsfases tot klachten leiden, zoals agressief of destructief gedrag, angstig hechtgedrag, overbezorgdheid om anderen, verminderde schoolprestaties en alcohol- of drugsmisbruik. Toepassing van EMDR is al mogelijk bij kinderen vanaf 2 jaar. In de praktijk blijkt dat EMDR bij kinderen vaak nog sneller resultaat oplevert dan bij volwassenen. In mijn praktijk behandel ik alleen kinderen vanaf 12 jaar.

Lees verder over EMDR

Meer informatie, folders, artikelen en filmpjes over deze effectieve manier van behandelen vindt u op de website van de Vereniging EMDR Nederland.